Owocowy ogród użytkowy

Zerwane prosto z krzaka czy drzewa owoce to pokusa, której ulegnie nawet zagorzały mieszczuch. A więc do dzieła!

Ogrody użytkowe są modne i chociaż ich pielęgnacja wymaga  zaangażowania – bywa, że większego niż w przypadku  ozdobnych – to dużo więcej osób decyduje się na ich założenie.  Ogrody z grządkami pełnymi warzyw czy ziół są coraz bardziej powszechne,  ale warto też pokusić się o uprawę krzewów i drzew owocowych Bardzo często traktuje się je jako niebanalną, a przy tym bardzo  REKLAMA  smaczną dekorację posesji. Poza  tym posiadanie własnych upraw  daje nam gwarancję, że owoce, które  jemy są naprawdę zdrowe i świeże,  a na to również zwracamy znacznie  większą uwagę niż do niedawna.  Oczywiście większy areał do zagospodarowania  poszerza nasze możliwości.  Jednak, by cieszyć się własnymi  owocami, nie trzeba mieć kilku  hektarów. Jeśli mamy dobre chęci,  uprawy zmieścimy nawet w ogródku  wielkości dywanika. Kwiaty i niewielkie  drzewka lub krzewy owocowe  mogą rosnąć obok siebie.

Uprawa poziomek w ogródku
Najlepsze polskie jabłka
Jabłka we własnym ogrodzie
Ogrody z grządkami pełnymi warzyw czy ziół są coraz bardziej powszechne, ale warto też pokusić się o uprawę krzewów i drzew owocowych.

Owoce w zasięgu ręki 

Nasze ogrody zajmują coraz mniejszą  powierzchnię, ale również  w nich warto uprawiać rośliny owocowe.  W takich warunkach doskonale  sprawdzą się krzewy jagodowe,  szczególnie polecane są te szczepione  na pniu. Należą do nich agrest  czy porzeczki, posadzone nawet na  grządkach kwiatowych będą się doskonale  komponowały z roślinami  ozdobnymi. Można też zdecydować  się na uprawę jeżyn i malin. Wielu  amatorów ma także borówka amerykańska.  Jej owoce są nie tylko wyjątkowo  smakowite, ale też bardzo  zdrowe. Dostarczają nam antyoksydantów,  chroniących przed szkodliwym  działaniem wolnych rodników.  Obficie występujące w borówkach  przeciwutleniacze opóźniają także  procesy starzenia. Owoce borówki  obniżają też ciśnienie, wzmacniają  żyły i tętnice. Szczególnie polecana  odmiana to ‘Darrow’ owocująca  od końca lipca do połowy sierpnia.  Jednak jej krzak należy do okazałych.  Gdy miejsca jest niewiele, wybierzmy  np. ’Bluecrop’. Coraz więcej  zwolenników mają także rzadziej  spotykane jagody kamczackie oraz  jagody goi. Warto je uprawiać, gdyż  trudno kupić ich owoce, a uchodzą za  jedne z najzdrowszych. Godne uwagi  są także poziomki oraz truskawki.  Te drugie, jeśli wybierzemy  odpowiednią odmianę, np. ‘Albion’,  będą owocować przez cały sezon. Na  pergoli lub trejażu, choćby otaczających  taras, warto rozpiąć winorośl,  cytryniec lub aktinidię, czyli kiwi.  Owoce cytryńca zawierają dużo witaminy  E i schizandrynę – substancję  o działaniu wzmacniającym. Są dość  kwaśne na surowo, ale dobre na przetwory.  Uprawiana w Polsce aktinidia  może dawać smaczne owoce. Rodzi  je np. żeńska polska odmiana ‘Dr  Szymanowski’. Dojrzewa już w sierpniu.  Dobrym zapylaczem dla żeńskich  odmian aktinidii pstrolistnej  jest ‘Adam’.  

Borówki amerykańskie
Borówki amerykańskie
Agrest
Agrest
Czereśnie
Czereśnie
Nasze ogrody zajmują coraz mniejszą powierzchnię, ale również w nich warto uprawiać rośliny owocowe

Spójrzmy w górę 

Nasz ogród warto również wzbogacić  choćby o jedno drzewo owocowe.  Charakter rustykalny ogrodu nadadzą  stare gatunki, jeśli więc są na naszej  działce, cieszmy się nimi i smakujmy  ich owoce. W uprawach na  niewielkim areale sprawdzą się odmiany  kolumnowe, karłowe i półkarłowe.  Z odmian kolumnowych jabłoni,  grusz, śliw lub czereśni można  nawet utworzyć szpaler. Do wyboru  mamy choćby jabłonie ‘Yellow Spur’  czy ‘Charlotte’, grusze ‘Decora’,  ‘Saphira’, śliwy ‘Fruca’, ‘Imperial’  czy czereśnie ‘Sylvia’, ‘Kordia’. Dużym  powodzeniem cieszą się także  drzewka duo, czyli zaszczepione na  jednym pniu dwie różne odmiany jabłoni,  śliw czy grusz.  

Na tarasie i balkonie 

Do założenia hodowli czasami wystarczy  nawet balkon czy taras  i kilka donic. Pielęgnacja roślin  użytkowych w tych miejscach odbywa  się w odpowiedniej wielkości  pojemnikach. Dobre efekty przynosi  uprawa truskawek i poziomek. Nawet  w niezbyt dużej donicy dosonale  poradzą sobie takie odmiany truskawek  jak ‘Florence’, ‘Pegasus’ i ‘Aromel’.  W głębokich i odpowiednio  szerokich pojemnikach – od 30 do  50 cm szerokości, można też pokusić  się o uprawę porzeczek, agrestu, borówki  amerykańskiej, a nawet śliw  czy jabłoni. W donicach sprawdzi się  uprawa np. borówki amerykańskiej  ‘Ozarkblue’ lub ‘Duke’.  

By dobrze owocowały 

Rośliny owocowe najlepiej sadzić  jesienią, najbardziej odpowiednia  będzie druga połowa października.  Wiosną sadzimy te, które nie są wytrzymałe  na mróz, należą do nich  winorośle. Dzień powinien być pochmurny,  tak by słońce nie wysuszało  korzeni. Jest to szczególnie  istotne w przypadku roślin z odkrytymi  korzeniami. Ziemię warto zasilić  obornikiem lub kompostem  – najlepiej użyć 5-7 kg/m2. Warto  wiedzieć, że borówka czy żurawina  lubią tylko kwaśną glebę. Przygotujmy  im więc mieszankę z kwaśnego  torfu, kory drzew iglastych  i ziemi ogrodowej. Pamiętajmy  o obfitym podlaniu naszych drzew,  krzewów i pnączy po posadzeniu.  Przed nadejściem zimy rośliny obsypmy  kopczykiem. Będą dobrze  owocować, jeśli poświęcimy czas na  ich przycinanie. Do usuwania starych  pędów zazwyczaj należy przystąpić  wczesną wiosną, zanim rozwiną  się na nich młode liście.    

Cytryniec  

W sprzedaży są dostępne  cytryniec chiński (rzadko spotykane  czerwonokwiatowy i Henry’ego).  Na stanowisku pn.-zach. lub  pn.-wsch. dorasta do 10 m  wysokości. Kwitnie w lipcu  groniastymi, efektownymi  kwiatostanami długości 6-10 cm,  zaś jego czerwone kuliste owoce  można spożywać od sierpnia do  września. Powinny się pojawić po  4-6 latach po posadzeniu.  

Aktinidia  

Aktinidia ostrolistna i aktinidia pstrolistna  są wytrzymałe na mrozy i można je  sadzić w całym kraju. Lubi stanowiska  ciepłe, ale nie w pełni słoneczne  i osłonięte od wiatrów. Wymaga obfitego  podlewania w czasie wzrostu i upałów  oraz zdrenowanej, żyznej i pulchnej  gleby o odczynie lekko kwaśnym lub  obojętnym. Jeśli chcemy doczekać się  owoców, które najwcześniej pojawiają  się po 3-4 latach, musimy posadzić co  najmniej dwie odmiany żeńskie i jedną  męską (aktinidia jest rozdzielnopłciowa).  

Winorośl  

Choć pochodzą z Południa, to ich  uprawa w Polsce ma długą tradycję.  W naszym klimacie doskonale poradzą  sobie takie odmiany, jak np. ‘Aurora’  czy ‘Cascade’. Bardzo smaczna  i odporna na choroby jest ukraińska  ‘Arkadia’ czy pochodzący z Wegier  ‘Nero’, jednak wymagają osłony przed  mrozem.  

Aktindidia
Cytryniec
Winorośl
Pnącza owocujące dobrze zadomowione