Sterowanie nawadnianiem ogrodu

Innowacyjne rozwiązania, które stosujemy w naszym domu, wkraczają również do ogrodu. Dzięki nim możemy sterować nie tylko oświetleniem, ogrzewaniem, klimatyzacją, czy systemami dostępu, ale też nawadnianiem ogrodu. 

Ogród cieszy oko, gdy jest dobrze utrzymany. Dziś nie musimy już stać w ogrodzie i godzinami podlewać rośliny. Zaprogramowanie podlewania umożliwia w wybranej porze i częstotliwości uruchomienie zraszaczy napowierzchniowych i wynurzanych oraz linii kroplujących. To one nawodnią trawnik, żywopłot, drzewa, krzewy ozdobne i owocowe. Za wybraną metodę podlewania odpowiada właściwy sterownik, instalowany na kranie lub przy elektrozaworach sekcyjnych. 

Sterowniki z elektrozaworem 

Ich działanie opiera się na połączeniu sterownika zasilanego bateriami 1,5 lub 9 V, wyposażonego w zegar z małym elektrozaworem. W zależności od typu sterownika możemy ustawić częstotliwość podlewania na przykład od 1 do 8 razy dziennie, co drugi, trzeci albo siódmy dzień oraz czas trwania podlewania, zwykle od 1 do 120 minut. Sterowniki elektroniczne mogą automatycznie powtarzać nawadnianie. Sterowniki są wyposażone bądź w elektrozawory membranowe bądź kulowe. Te pierwsze zużywają mniej prądu, lecz mają nieco większe opory przepływu i wymagają wyższych ciśnień wody. Elektrozawory kulowe są wolniejsze w działaniu, lecz sprawdzą się przy niższym ciśnieniu, np. w przypadku instalacji nawadniających zasilanych na zasadzie grawitacji – podlewanie wodą z beczki. Panel sterujący pracą sterownika może być zbudowany z dwóch pokręteł, co umożliwia intuicyjną obsługę, lub być wyposażony w przyciski z wyświetlaczem LCD. W tym drugim przypadku mamy możliwość wyboru większej ilości ustawień. 
Sterowniki instalowane na kranie służą przede wszystkim do sterownia przepływem w jednej sekcji, np. przy podlewaniu skrzynek balkonowych, zasilaniu pojedynczej rury kroplującej, jednej sekcji mikrozraszaczy, czy pojedynczego zraszacza ogrodowego. Ze względu na rozmiary membrany sterowniki te mają ograniczony przepływ, zwykle poniżej 900 l/h, co uniemożliwia ich stosowanie w systemach o większym poborze wody, np. w przypadku zasilania zraszaczy wynurzalnych.

Sterownik elektroniczny umożliwia dokładne zaprogramowanie pory startu oraz czasu nawadniania

Sterowniki wielosekcyjne 

W kompleksowym systemie nawadniającym możemy sterować działaniem kilku odrębnych sekcji, np. zraszaczy wynurzalnych, rur kroplujących, mikrokroplików do podlewania skrzynek balkonowych, czy mikrozraszaczy do podlewania rabat. Sterowniki wielosekcyjne nie tylko umożliwiają dostosowanie czasu nawadniania do określonych wymagań wodnych roślin, ale poprzez podział instalacji na kolejne sekcje dokonują przydziału dostępnej wody dla kolejnych zraszaczy. 
W przypadku sterowników jednosekcyjnych cała dostępna woda kierowana jest tylko do jednego zraszacza lub jednej ich sekcji. Sterowniki wielosekcyjne umożliwiają ponadto rozłożenie nawadniania w czasie, na przykład zgodnie z podanym poniżej przykładem: 
– sekcja 1: zraszacze wynurzalne od strony południowej, czas startu codziennie o godzinie 5:00, czas pracy 20 minut, 
– sekcja 2: zraszacze wynurzalne od strony północnej, czas startu codziennie o godzinie 5:21, czas pracy 10 minut, 
– sekcja 3: zraszacze wynurzalne od strony zachodniej, czas startu codziennie o godzinie 5:31, czas pracy 15 minut, 
– sekcja 4: rura kroplująca, czas startu co drugi dzień, godzina 9:00, czas pracy 60 minut. 
Na rynku spotykamy wiele rodzajów sterowników i elektrozaworów. W typowym ogrodzie przydomowym najczęściej znajdują zastosowanie elektrozawory membranowe zasilane prądem zmiennym 24 V, o średnicy gwintów F 1 cala. Ten rodzaj zaworów gwarantuje wysoki przepływ, do około 5000 l/h, a więc pięciokrotnie wyższy od sterowników instalowanych na kranach. Zasilanie napięciem 24 V zwiększa bezpieczeństwo systemu, a ewentualne przerwanie kabla zasilającego powoduje samoczynne zamknięcie zaworu. Sterowniki wielosekcyjne występują jako modele zewnętrzne, instalowane na zewnątrz budynku, np. na elewacji domu lub wewnętrzne, instalowane w pomieszczeniu, np. piwnicy, garażu, itp. Są podwójnie zasilane: część elektroniczna sterownika baterią 1,5 lub 9 V, a elektrozawory napięciem 24 V pochodzącym z dołączonego do sterownika transformatora.

Elektrozawory przygotowane do montażu w skrzynce Standard

Na rynku dostępne są wersje sterowników przeznaczone do współpracy z 4, 6, 8 lub 11 elektrozaworami. Sterowniki wyposażone są również w tzw. wyjście nadrzędne, które umożliwia podłączenie opcjonalnego przekaźnika sterującego pompą. Dzięki temu rozwiązaniu odpowiednia pompa może zostać uruchomiona równocześnie ze startem każdej sekcji. 
Od miejsca instalacji sterownika do elektrozaworów prowadzimy pod ziemią kable sygnałowe w ilości równej ilości sekcji +1. Przekrój kabla zależy od jego długości – do 50 m stosujemy kable o przekroju co najmniej 0,5 mm2. Elektrozawory zestawiamy w grupę za pomocą specjalnych przyłączy i umieszczamy w pobliżu źródła wody, w ziemi, w skrzynce osłonowej z pokrywą. Na rynku dostępne są skrzynki mieszczące do 4 zaworów (typ Standard) lub do 6 zaworów (typ Jumbo).

Detektor deszczu zapobiega nawadnianiu podczas opadów


Detektor deszczu 

Ważnym elementem systemu jest detektor deszczu. To niewielkie urządzenie instalowane jest na zewnątrz budynku. Połączone dwoma przewodami ze sterownikiem przerywa nawadnianie w przypadku opadu deszczu. Instalacja detektora deszczu pozwala na właściwe dozowanie wody i jej ekonomiczne zużycie.

Bardzo istotne jest zastosowanie filtra chroniącego elektrozawory i inne elementy systemu przed zanieczyszczeniami


O czym warto pamiętać

# system nawadniający zarządzany sterownikiem można zainstalować zarówno przed posadzeniem roślin, jak i w urządzonym już ogrodzie,
# przekrój rury doprowadzającej wodę poza budynek powinien wynosić co najmniej ¾ cala,
# przed wykonaniem nawierzchni betonowych należy pamiętać o ułożeniu rur osłonowych (przepustów pod ścieżkami), w których poprowadzone zostaną rury rozprowadzające wodę,
# wybierając rodzaj sterownika należy uwzględnić jego możliwości. Zaawansowany sterownik zapewnia dodatkowe funkcje: zarządzanie detektorem deszczu dla każdej sekcji, opóźnione włączanie nawadniania po wykryciu deszczu, przyspieszenie lub opóźnienie włączania pompy, funkcję budżetu wodnego pozwalającą dostosować czas nawadniania dla wszystkich sekcji np. podczas upałów,
# niezbędne jest zainstalowanie filtra wody przed zaworami. Brak filtra może spowodować przedostanie się zanieczyszczeń do komory zaworu i jego zablokowanie w pozycji otwartej,
# sterowniki elektroniczne wymagają wymiany baterii co najmniej raz w roku, najlepiej przed każdym sezonem,
# wejścia i wyjścia elektrozaworów muszą być podłączone zgodnie ze strzałką wskazującą kierunek przepływu wody,
# elektrozawory są wrażliwe na mróz: pozostawienie wody w elektrozaworze na czas zimy może spowodować pęknięcie korpusu. Dlatego późną jesienią należy przedmuchać zawory sprężonym powietrzem. Przed zimą należy wymontować sterownik zainstalowany na zewnątrz domu,
# stosując system nawadniający nie należy podlewać roślin zbyt często, ani zbyt obficie,
# najlepszą porą podlewania jest noc lub wczesny ranek: straty wody są wówczas mniejsze, a zdrowotność roślin lepsza.

Artykuł pochodzi z
Głos PSB

Czy artykuł był przydatny?

Dziękujemy. Podziel się swoją opinią.

Czy możesz zaznaczyć kim jesteś?

Dziękujemy za Twoją opinię.