Decydując się na zakup płytek gresowych możemy się spotkać się z niejasnym, czasami wprowadzającym sporo niejasności nazewnictwem. Określenie „gres” jest bardzo pojemne, ponieważ kryje w sobie zarówno stosowany w budynkach użyteczności publicznej i przemysłowych tzw. „gres techniczny”, jak i „gres porcelanowy”, który mieści w sobie wszystkie rodzaje gresu przeznaczone do zastosowań mieszkalnych. To nazewnictwo ma w dużej mierze charakter umowny, bo obecnie wszystkie niemal nowoczesne gresy to gres porcelanowy. Jeśli więc spotkamy się z określeniem „gres”, to w większości przypadków, będzie ono dotyczyło gresu porcelanowego. Gres szkliwiony jest rodzajem gresu porcelanowego, ale bardzo często tych określeń używa się zamiennie. W wydaniu płyt gresowych wielkoformatowych możemy też spotkać się z określeniem „spieki kwarcowe”, ale jest to również gres porcelanowy. Co więc znaczy określenie gres porcelanowy?
Co to jest gres porcelanowy
Gres porcelanowy charakteryzuje się, jak każdy inny rodzaj gresu, bardzo wysokimi parametrami technicznymi, mocno wyróżniającymi ten materiał w segmencie płytek ceramicznych. Zawdzięcza je składowi i technologii produkcji. Gres to mieszanka naturalnych surowców: kilku rodzajów gliny, kaolin, piasku i skaleni kwarcowych oraz barwników mineralnych. O właściwościach konkretnego gresu decydują proporcje tych składników oraz dodatki, ale przede wszystkim technologia produkcji. Wszystkie płytki gresowe są prasowane pod wysokim ciśnieniem oraz wypalane w wysokiej temperaturze (ok. 1200-1400°C), w wyniku czego materiał się krystalizuje i zmienia swoją strukturę. Ten sposób wytwarzania sprawia, że gres jest materiałem ognioodpornym, ma zerową porowatość, dzięki czemu jest nienasiąkliwy (ma nasiąkliwość 0,05-0,5%) i jest mrozoodporny. Jest też odporny na działanie wysokich temperatur, w tym promienie słoneczne oraz ingerencję środków chemicznych. Wszystkie te cechy gresu sprawiają, że materiał ten daje nam gwarancję niezmienności w czasie, co oznacza, że po wielu latach będzie wyglądał tak samo jak w chwili ułożenia. Parametry wytrzymałościowe gresu są bardzo zbliżone do granitu – płytki gresowe mają dużą twardość, co przekłada się na wysoką odporność na zarysowania – w 10 stopniowej skali Mosha niektóre jego rodzaje mają wartość 9, co oznacza, że nie zarysujemy go nawet ostrym narzędziem. Ma też wysoką odporność na ścieranie – najczęściej ma IV lub V, czyli najwyższą klasę ścieralności. Wiele jego rodzajów gresu ma także bardzo dobre właściwości antypoślizgowe. Dużą grupę tworzą też płytki rektyfikowane, które mają tak ścięte krawędzie, że wymagają jedynie bardzo wąskich prawie niezauważalnych fug.
Gres porcelanowy a gres techniczny
Atuty gresu porcelanowego najlepiej docenić odnosząc go do gresu technicznego. Gres techniczny jest jednorodny w swoje masie, jego barwa i struktura wynikają z naturalnej mieszanki surowców. Oznacza to, że nawet jeśli dojdzie do odprysku lub głębokiego zarysowania, defekt nie jest widoczny, ponieważ spód płytki ma ten sam kolor i strukturę co wierzch. Jest wyjątkowo odporny na ścieranie, zarysowania oraz działanie chemikaliów. Powierzchnia gresu technicznego jest nieszkliwiona, dlatego jest lekko chropowata, co nadaje mu właściwości antypoślizgowe. Stosuje się go wszędzie tam, gdzie ważna jest przede wszystkim trwałość i praktyczność, np. w garażach, magazynach, warsztatach, tarasach i balkonach. Odmianą gresu technicznego jest gres polerowany – jego powierzchnia poddana jest procesowi mechanicznego polerowania po wypaleniu płytki. W efekcie materiał zyskuje wysoki połysk, może przypominać marmur lub inne rodzaje luksusowych kamieni. Niestety w procesie polerowania traci ona odporność na zarysowania, zostają też otwarte pory, przez co płytka jest bardziej podatna na zabrudzenia, dlatego wymaga specjalnej impregnacji. Gres porcelanowy różni się od technicznego procesem zdobienia i wykończeniem powierzchni, jest najbardziej atrakcyjny ze wszystkich rodzajów gresu wzorniczo. Płytki są barwione w masie, a ponadto powierzchnia płytki jest zdobiona drukiem cyfrowym często imitującym wzór kamieni i innych materiałów, co sprawia, że każda płytka wygląda unikatowo i bardzo naturalnie. W szkliwie mogą być też zatopione ozdobne detale. Następnie powierzchnia płytki w całości jest szkliwiona i ta warstwa wykańczana jest na kilka sposobów: są to płytki o wykończeniu matowym, półpolerowanym (lapatto), polerowanym, strukturalnym oraz satynowym. Barwienie w masie może mieć znaczenie przy zastosowaniach przestrzennych, np. jako okładziny meblowe czy blaty – krawędzie płyt nie będą się nieestetycznie odcinać. Niektóre polerowane płytki wymagają po ułożeniu impregnowania, ale aktualnie większość producentów już w fazie produkcji zabezpiecza płytki przed wnikaniem zabrudzeń, dodając do warstwy szkliwa specjalną powłokę krystalizującą, dającą efekt szkła. Przy niektórych rodzajach gresu szkliwionego trzeba pamiętać, że jeśli dojdzie do obtłuczenia, zostanie odsłonięty czerep płytki wykonany z materiału różniącego się kolorem i strukturą od warstwy szkliwionej.
Nowa technologia wytwarzania gresu (walcowania) opiera się na metodzie zagęszczania granulatu na pasie produkcyjnym za pomocą walców oraz wykorzystaniu kompleksu urządzeń służących do dekorowania płytek na sucho. Płytki produkowane w procesie walcowania są od spodu idealnie gładkie, a precyzyjne sterowanie zasypem granulatów oraz płatków dekoracyjnych pozwala na wytwarzanie płyt barwionych w masie, także wielowarstwowych. Sproszkowane materiały mineralne o różnej naturze i kolorach są mieszane w bardzo wielu kombinacjach, dzięki czemu można uzyskać także efekt użylenia płytki na wskroś.
Gres porcelanowy na taras, na podłogę i do kuchni
Gres porcelanowy, podobnie jak techniczny ma również bardzo niską nasiąkliwość, poniżej 3% dzięki czemu można go stosować na zewnątrz, a także w miejscach narażonych na wilgoć np. jako okładziny ścienne i podłogowe w łazienkach czy jako płytki podłogowe do kuchni. Gładka powierzchnia szkliwa zabezpiecza płytki przed wchłanianiem brudu i zaplamień, co jest dużym atutem w przypadku wykańczania gresem tarasu czy balkonu, a także ścieżek i innych nawierzchni ogrodowych. Odporność płytek na działanie szkodliwych warunków atmosferycznych sprawia, że dobrze położona okładzina lub nawierzchnia będzie wyglądała estetycznie przez wiele lat. W kontekście wytrzymałości mechanicznej ważna jest także odpowiednia grubość gresów na taras. Już najcieńsze płytki tego typu wyróżniają się wysoką odpornością na zginanie, ale grubość gresu na taras powinna wynosić minimum 12 milimetrów. W praktyce, im grubsze wybierzemy płytki, tym lepiej. Płytki stosowane na taras balkon czy nawierzchnie cechować się antypoślizgowością (w zakresie od R9 do R12 lub określone jako antypoślizgowe). Płytki z gresu szkliwionego można z powodzeniem stosować jako podłogowe również w miejscach o dużym natężeniu ruchu. Wybierając je zwróćmy uwagę na klasę ścieralności płytek ( do V klasy) – im wyższa, tym są one bardziej odporne na ścieranie. Równie ważny może być parametr antypoślizgowości, gdyż niektóre mogą być dość śliskie. Można również zastosować gres porcelanowy do kuchni. Ponieważ powierzchnie ścian i podłogi w kuchni są nieustannie narażone na uszkodzenia i zabrudzenia, materiał musi być wytrzymały i łatwy do czyszczenia - gres porcelanowy spełni doskonale tę rolę. Nie absorbuje płynów i zabrudzeń, dlatego na jego powierzchni nie powstaną trudne do usunięcia plamy i przebarwienia, np. po zachlapaniu podłogi sokami czy sosem pomidorowym. Nieporowata struktura powierzchni płytek gresowych nie sprawia kłopotów z czyszczeniem. Wszelkie zanieczyszczenia można z łatwością usunąć za pomocą miękkiej, wilgotnej ściereczki. Płytki gresowe wyróżniają się bardzo wysoką odpornością na ścieranie, co jest bardzo ważną cechą w kontekście pomieszczeń kuchennych. Nie ulegają również odpryskom czy innym uszkodzeniom mechanicznym w wyniku uderzenia, np. przez upadające naczynie. Gres porcelanowy wytwarzany jest z użyciem najnowocześniejszych technologii, które pozwalają na osiąganie okładzin przypominających różnego rodzaju materiały. Na podłogę warto wybrać płytki imitujące kamień, beton lub modne lastryko wyróżniające się chłodną, stonowaną kolorystyką, która efektownie podkreśla współczesny wystrój. Klasyczną elegancję czy skandynawską przytulność podkreśli gres drewnopodobny, który pod względem trwałości nie mają sobie równych, a doskonale zastąpi tradycyjną, drewnianą podłogę.
